Beznapięciowe metody leczenia przepuklin – co to jest?

Współczesne sposoby leczenia przepuklin brzusznych to tzw. metody beznapięciowe. Polegają one na zaopatrzeniu przepukliny bez zszywania tkanek pod napięciem. Większość metod beznapięciowych polega na zastosowaniu wszczepu syntetycznego (siatki), który umieszcza się w obrębie powłok brzusznych i mocuje szwami do otaczających tkanek. Taka technika operacyjna pozwoliła na obniżenie częstości nawrotów przepuklin brzusznych. Wcześniej częstość nawrotów przy zastosowaniu różnych technik napięciowych (bez siatki) była większa.

Beznapięciowe metody leczenia przepuklin – na czym polega operacja?

W Warszawskim Ośrodku Leczenia Przepuklin specjalizujemy się w nowoczesnych operacjach beznapięciowego zaopatrzenia przepukliny brzusznej z zastosowaniem siatki. Metoda ta polega na odprowadzeniu zawartości przepukliny do jamy otrzewnej, a następnie – umieszczeniu prostokątnej siatki w powłokach brzusznych (na różnej głębokości, w zależności od rodzaju zabiegu) i przyszyciu jej do otaczających tkanek (do rozcięgien mięśni brzucha). Stosowana siatka może być wykonana z materiału niewchłanialnego (polipropylenu) lub może być częściowo wchłanialna. Wybór rodzaju i wielkości siatki zostanie dokonany przez chirurga na podstawie oceny wielkości ubytku powłok stanowiącego wrota przepukliny.

Jak przebiega operacja?

Aby wykonać operację, konieczne jest wykonanie podłużnego cięcia w zakresie powłok brzusznych lub kilku krótszych nacięć powłok brzusznych w przypadku operacji metodą laparoskopową. W przypadku operowania techniką otwartą długość nacięcia skóry zależy od wielkości przepukliny, w przypadku techniki laparoskopowej nie jest to ze sobą powiązane. W metodzie laparoskopowej stosuje się zwykle siatki podwójne, których jedna warstwa – ta, która przylega do jelit, wykonana jest z materiału zapobiegającemu powstawaniu zrostów między jelitami a siatką. Opisywane zabiegi zwykle wymagają zastosowania znieczulenia ogólnego i intubacji. Po otwartym zaopatrzeniu przepukliny brzusznej może być konieczne umieszczenie w powłokach brzusznych kilku drenów, które zostaną usunięte w ciągu kilku dni po zabiegu. Pacjenci po zaopatrzeniu szczególnie dużych przepuklin powłok brzusznych mogą wymagać kilkudniowej hospitalizacji.

Jakie są inne metody leczenia przepuklin?

Poza techniką otwartą i laparoskopową z użyciem siatki, stosowane są także inne sposoby leczenia przepuklin brzusznych.

  • Plastyczne zaopatrzenie przepukliny pępkowej bez użycia siatki sposobem Mayo – zabieg polega na dotarciu do przepukliny pępkowej z łukowatego cięcia zwykle poniżej pępka. Wycina się worek przepuklinowy, a wrota przepukliny zamykane są pojedynczymi szwami niewchłanianymi (zszycie powięzi na zakładkę). Metodę tę można stosować do leczenia mniejszych przepuklin pępkowych.
  • Plastyczne zaopatrzenie przepukliny kresy białej bez użycia siatki – zabieg polega na wypreparowaniu worka przepuklinowego, odprowadzeniu go do jamy otrzewnej (najlepiej bez otwierania worka) i zeszyciu powłok w miejscu wrót przepukliny szwami niewchłanialnymi. Po zastosowaniu tej metody częstość nawrotów przepukliny sięga 20%, więc zaleca się stosowanie siatek z materiału syntetycznego.
  • Plastyczne zaopatrzenie przepukliny pooperacyjnej bez użycia siatki – wiąże się z dużym ryzykiem nawrotu przepukliny (<50%). Operacja polega na prostym zeszyciu powięzi lub zeszyciu jej na zakładkę (jak w metodzie Mayo), jednak ze względu na niską skuteczność leczenia operacje przepuklin w bliźnie bez siatki nie są zalecane.

Czy operacja przepukliny brzusznej wiąże się z ryzykiem powikłań?

Beznapięciowe leczenie przepukliny brzusznej – jak każda inna procedura medyczna – obarczona jest pewnym ryzykiem powikłań. Mogą być one związane ze stosowanym znieczuleniem lub dotyczyć leczenia chirurgicznego.

  • Znieczulenie ogólne

Obecnie używane leki i sprzęt do znieczulenia ogólnego należą do bezpiecznych, ale metoda ta związana jest z ryzykiem powikłań. Do najczęstszych i najmniej poważnych należą chrypka i ból gardła związane z obecnością rurki intubacyjnej, a także długotrwała senność lub nudności i wymioty. Bardziej poważne powikłania to zaburzenia pracy serca i nieprawidłowa reakcja na leki stosowane do znieczulenia. Zaburzenia ze strony układu krążenia mogą obejmować wzrost lub obniżenie ciśnienia tętniczego krwi oraz zaburzenia rytmu serca.

  • Niewydolność oddechowa w okresie pooperacyjny

U osób z bardzo dużymi przepuklinami brzusznymi zmieniony jest zwykle tor oddychania – podczas wdechu i wydechu dochodzi do przemieszczania się narządów brzusznych do worka przepuklinowego, przez co przepona brzuszna nie jest aktywna. Po zabiegu operacyjnym wzrasta ciśnienie w jamie brzusznej, przez co osłabiony mięsień przepony nie jest w stanie zapewnić efektywnego oddychania. Konsekwencją może być niewydolność oddechowa w okresie pooperacyjnym. Można jej w pewnym stopniu zapobiec poprzez przedłużoną sztuczną wentylację lub intensywną rehabilitację i toaletę drzewa oddechowego w okresie pooperacyjnym. Bardzo ważnym elementem profilaktyki powikłań oddechowych jest poprawa kondycji fizycznej poprzez ćwiczenia i rehabilitację oddechowa oraz spacery i obniżenie masy ciała przed zabiegiem operacyjnym.

  • Powikłania chirurgiczne

Nawrót przepukliny – ryzyko to przy zastosowaniu siatki jest niewielkie, w przypadku plastycznego zaopatrzenia przepukliny bez użycia siatki sięga nawet około 50%.

Krwiaki – małe krwiaki leczy się zachowawczo. Gdy powstały krwiak jest duży i daje dolegliwości bólowe, możliwa jest operacyjna ewakuacja krwiaka. Duże krwiaki po operacjach przepuklin obserwuje się rzadko.

Surowiczak – to zbiornik płynu surowiczego w ranie. Ryzyko powstania surowiczaka waha się od 0,5% do 12,2%, częstość jest większa po zabiegach laparoskopowych. Większość surowiczaków wchłania się spontanicznie w ciągu 6-8 tygodni, zatem nie wymaga interwencji chirurgicznej. Niekiedy konieczne jest nakłucie i odessanie surowiczaka

Ropienie rany – ryzyko infekcji rany po zabiegu naprawczym przepukliny brzusznej wynosi 0-5%. Zastosowanie siatki nie powoduje zwiększenia ryzyka zropienia rany. W przypadku wystąpienia tego powikłania może być konieczne czasowe otwarcie i płukanie rany oraz założenie sączka do rany. Bardzo rzadko może dojść do uogólnionej infekcji wymagającej leczenia antybiotykami lub wycięcia siatki.

Ryzyko zgonu – po operacji przepuklin jest niskie i wynosi mniej niż 1%, podobne jak ryzyko w populacji ogólnej. Ryzyko zgonu jest większe po operacjach w trybie doraźnym lub wówczas gdy wykonywana jest resekcja jelita.

Czy po operacji przepuklina może powrócić?

Jak wspomniano, leczenie przepukliny brzusznej sposobem beznapięciowym z użyciem siatki jest skuteczne i wiąże się z niewielkim odsetkiem nawrotów. W przypadku wystąpienia nawrotu przepukliny nadal możliwe jest leczenia chirurgiczne zarówno metodą otwartą, jak i laparoskopową. Zaleca się, aby metoda leczenia nawrotu była inna niż pierwotna metoda leczenia (po zabiegu otwartym zabieg laparoskopowy i na odwrót).

Dlaczego trzeba leczyć przepuklinę?

W przypadku rezygnacji z leczenia przepukliny brzusznej w trybie planowym narażasz się na poważne powikłania! Nieoperowana przepuklina może z biegiem czasu zwiększać swoje rozmiary i powodować silniejsze dolegliwości bólowe – początkowo podczas zwiększonego wysiłku fizycznego, a następnie podczas codziennych czynności a nawet w spoczynku.

Najpoważniejszym zagrożeniem jest ryzyko uwięźnięcia przepukliny (bolesny guz przepuklinowy, którego nie da się odprowadzić do jamy brzusznej). W przypadku uwięźnięcia konieczny jest zabieg operacyjny w trybie doraźnym, przeprowadzany zwykle podczas ostrego dyżuru chirurgicznego. Ryzyko powikłań po takim zabiegu jest większe niż po zabiegu przeprowadzanym w trybie planowym, po odpowiednim przygotowaniu chorego.

Powrót