HoLEP (Holmium Laser Enucleation of the Prostate) to endoskopowe wyłuszczenie gruczolaka prostaty za pomocą lasera holmowego. Resektoskop wprowadzany jest przez cewkę moczową — nie wykonuje się żadnego nacięcia na skórze. Laser oddziela cały gruczolak od torebki prostaty (często obrazowo porównujemy prostatę do mandarynki – w trakcie zabiegu otwieramy laserem odpowiednią przestrzeń tak jakbyśmy chcieli oddzielić miąższ od skórki mandarynki) analogicznie do sposobu, w jaki oddziela się go palcem podczas klasycznej adenomektomii otwartej, tylko od środka. Następnie gruczolak zostaje rozdrobniony w pęcherzu (morcelacja) i usunięty.

TURP (elektroresekcja) usuwa tkankę gruczolaka warstwami, fragment po fragmencie. HoLEP wyłuszcza cały gruczolak w jednym bloku, tak jak operacja otwarta. Skutki praktyczne: mniejsze krwawienie, krócej utrzymywany cewnik, dużo mniejszy odsetek ponownych operacji w długim okresie i — co najważniejsze — brak górnego limitu wielkości (objętości) prostaty.

Dla mężczyzny z objawami z dolnych dróg moczowych wynikającymi z łagodnego rozrostu prostaty, u którego leczenie farmakologiczne zawiodło, wystąpiły powikłania (zatrzymanie moczu, nawracające infekcje, kamienie pęcherza, krwiomocz, niewydolność nerek z powodu przeszkody) lub który świadomie rezygnuje z przewlekłej farmakoterapii (często z powodu pogorszenia jakości życia seksualnego). 

Nie. To jedna z głównych przewag tej metody — działa tak samo dobrze dla prostaty 40-mililitrowej, jak i 250-mililitrowej. Dla bardzo dużych gruczolaków HoLEP jest obecnie złotym standardem, zastępując operację otwartą z krótszą rekonwalescencją i porównywalnym lub lepszym efektem czynnościowym.

Standardowy zakres badań: morfologia, koagulogram, elektrolity, kreatynina, grupa krwi, posiew moczu (mocz musi być jałowy – wyjątkiem są pacjenci z cewnikiem, których zabezpieczamy antybiotykiem na kilka dni przed zabiegiem), EKG, konsultacja internistyczna bądź kardiologiczna w zależności od chorób współistniejących. W razie dodatniego posiewu zakażenie leczy się przed zabiegiem. Na 6 godzin przed znieczuleniem pacjent pozostaje na czczo.

Najczęściej podpajęczynówkowe („od pasa w dół”) — bezpieczne, dobrze tolerowane, ułatwia rekonwalescencję. U wybranych pacjentów znieczulenie ogólne. O wyborze decyduje anestezjolog po konsultacji.

Typowo 60–120 minut, w zależności od objętości gruczolaka. Przy dużych prostatach nieco dłużej, ale to nadal jeden zabieg, nie dwuetapowy.

Najczęściej jedną dobę. W większości przypadków cewnik usuwany jest następnego dnia rano, a pacjent wychodzi do domu po potwierdzeniu, że samodzielnie oddaje mocz.

Zwykle 24 godziny. U pacjentów z bardzo dużymi prostatami lub po większym śródoperacyjnym krwawieniu — 48 godzin. Dla porównania: po TURP cewnik utrzymuje się zwykle 2–3 dni, po adenomektomii otwartej 5–7 dni.

Sam zabieg — nie, odbywa się w znieczuleniu. Po zabiegu dolegliwości są zwykle umiarkowane: uczucie parcia, pieczenie przy oddawaniu moczu, sporadycznie ból w podbrzuszu. Wystarczają standardowe leki przeciwbólowe. Większość pacjentów jest zaskoczona, jak niewielki jest dyskomfort.

Niewielkie zabarwienie moczu jest normalne przez 1–3 tygodnie, zwłaszcza przy większym wysiłku lub po parciu na stolec. Jest to związane z gojeniem się loży po gruczolaku. Objaw bywa nieprzyjemny, ale nie jest niebezpieczny. Niepokojący jest dopiero mocz intensywnie krwisty ze skrzepami — wówczas wskazany jest kontakt z lekarzem prowadzącym.

Do pracy biurowej — zwykle po 7–10 dniach. Przez 3–4 tygodnie należy unikać dźwigania powyżej 5 kg, forsownego wysiłku, jazdy na rowerze i długich podróży samochodem. Spacery są wskazane od pierwszego dnia. Powrót do pełnej aktywności sportowej i seksualnej — po 4 tygodniach.

Poprawę siły strumienia pacjenci zauważają często już w pierwszych dniach po usunięciu cewnika. Pełny efekt — z wygaśnięciem parć naglących i częstomoczu — zwykle po 4–8 tygodniach (u wybranych pacjentów do 12 tygodni), kiedy goi się loża po gruczolaku.

Nie. HoLEP nie uszkadza pęczków naczyniowo-nerwowych odpowiadających za erekcję. Dane z piśmiennictwa nie wskazują na istotny wpływ na funkcję seksualną. U części pacjentów erekcja poprawia się po zabiegu — najczęściej dlatego, że można wreszcie odstawić leki, które u niektórych pogarszają wytrysk i libido.

To sytuacja, w której nasienie podczas wytrysku cofa się do pęcherza zamiast wydostawać przez cewkę. Doznanie orgazmu pozostaje zachowane, zmienia się jedynie „widoczność” wytrysku. Po HoLEP występuje u zdecydowanej większości pacjentów (ok. 70–80%) — jest to wpisane ryzyko tego typu operacji, nie powikłanie. U pacjentów, dla których płodność lub zachowanie wytrysku zewnętrznego są priorytetem, przed podjęciem decyzji omawiane są alternatywy (UroLift, Rezūm, próba HoLEP z oszczędzeniem funkcji wytryskowej).

Przejściowe parcia naglące i epizody nietrzymania z parć — u części pacjentów w pierwszych 4–8 tygodniach, zwykle ustępują samoistnie. Trwałe wysiłkowe nietrzymanie moczu (po uszkodzeniu zwieracza) — rzadkie, poniżej 1–2% w ośrodkach z doświadczeniem. Ryzyko rośnie przy bardzo dużych prostatach i u pacjentów po wcześniejszych zabiegach na prostacie lub po radioterapii.

Nie w sensie praktycznym. HoLEP usuwa cały gruczolak aż do torebki, tak jak adenomektomia otwarta. Odsetek ponownych operacji w obserwacji 10–15-letniej wynosi poniżej 2–5%, dużo mniej niż po TURP. Dla większości pacjentów jest to zabieg wykonywany raz w życiu. Porównując do zabiegu wykonywanego w większości Oddziałów Urologicznych (TUR-P) to bardzo istotna informacja – po zabiegu TUR-P bardzo często dochodzi do „odrośnięcia” gruczolaka i nawrotu dolegliwości po kilku latach co może wymagać ponownej interwencji przez cewkę moczową (co również może skutkować większym ryzykiem nietrzymania moczu).

Nie. Celem zabiegu jest odstawienie tych leków. Zwykle w ciągu kilku tygodni po HoLEP. To jedna z głównych motywacji do operacyjnego leczenia u pacjentów, którzy nie chcą przyjmować leków przewlekle.

Tak. HoLEP usuwa gruczolak (strefę przejściową), ale strefa obwodowa prostaty — miejsce, w którym statystycznie najczęściej rozwija się rak — pozostaje. Kontrola PSA i ew. badanie per rectum są nadal konieczne według standardowego harmonogramu dla wieku pacjenta. Po zabiegu ustala się nowy, zwykle znacznie niższy „baseline” PSA – często wartości PSA spadają poniżej 1,0 ng/ml.